ಶಿಕ್ಷಣ ಸಚಿವರ ಪಠ್ಯ ಬದಲಾವಣೋತ್ಸಾಹ

ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ ಭಿನ್ನವಾಗಿಸುವ ಮುಖ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳ ಲ್ಲೊಂದು ಭಾಷೆ. ಹಾಗಿದ್ದರೆ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಭಾಷೆ ಇಲ್ಲವೇ? ಅವುಗಳೂ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸದ್ದುಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪರಸ್ಪರ ಸಂವಹನವನ್ನು ಸಾಧಿಸುತ್ತವೆಯಲ್ಲವೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ನಿಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮೂಡಿರಬಹುದು. ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಸರಿಯಾಗಿಯೇ ಇವೆ. ಆದರೆ ಇವು ಮನುಷ್ಯನ ಭಾಷೆಯ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವನ್ನು ಅರಿಯದೇ ಇರುವುದರಿಂದ ಹುಟ್ಟಿರುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು.

ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಭಾಷೆಯೆಂದರೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಸಂಜ್ಞೆಗಳು ಮಾತ್ರ. ಹಸಿವಾದಾಗ ಒಂದು ಸಂಜ್ಞೆ, ಶತ್ರುವನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ಮತ್ತೊಂದು ಸಂಜ್ಞೆ, ಮಿಲನಕ್ಕೆ ಅಣಿಯಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಇನ್ನೊಂದು ಸಂಜ್ಞೆ ಹೀಗೆ. ಇದನ್ನು ಒಂದು ಸರಳ ಉದಾಹರಣೆಯ ಮೂಲಕ ವಿವರಿಸಬಹುದು. ಮನೆಯ ನಾಯಿ ಅದಕ್ಕೆ ಅಸಹಜ ಎನಿಸಿದ್ದನ್ನು ಕಂಡಾಗ ಬೊಗಳುತ್ತದೆ. ಈ ಬೊಗಳುವಿಕೆಯ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಅದೆಷ್ಟು ಕೋಪಗೊಂಡಿದೆ ಯೆಂದು ಊಹಿಸಬಹುದಾದರೂ ಅದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಏನನ್ನು ನೋಡಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಲಂಗೂರ್‌ ಕೋತಿಗಳು ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಹುಲಿ, ಚಿರತೆಯಂಥ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಕಂಡಾಗ ಸದ್ದು ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಈ ಸದ್ದನ್ನು ಕೇಳಿ ಅದು ಹುಲಿಯನ್ನು ನೋಡಿತೇ ಚಿರತೆಯನ್ನು ನೋಡಿತೇ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗದು.

ಮನುಷ್ಯನ ಭಾಷೆ ಹೀಗಲ್ಲ. ಅದು ಅನಂತ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶವಿರುವ ಭಾಷೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿಯೇ ಮನುಷ್ಯ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಭಾಷೆ ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅವುಗಳ ಮೆದುಳು ಬಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ. ಮನುಷ್ಯನ ಭಾಷೆ ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅವನ ಮೆದುಳಿನ ಎಡ ಗೋಳಾರ್ಧದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ. ಮೆದುಳು ಬಳ್ಳಿಯಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ಸಂದೇಶಗಳೆಲ್ಲವೂ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ತುರ್ತಿನವು. ಈ ಕುರಿತಂತೆ ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಹೈಸ್ಕೂಲ್‌ ಮಟ್ಟದ ಪಠ್ಯ ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲೇ ಓದಿರುತ್ತೇವೆ. ಪರಾವರ್ತಿತ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ಮೆದುಳು ಬಳ್ಳಿಯಿಂದಲೇ ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಬಿಸಿಯಾದ ಕೆಂಡವನ್ನು ಮುಟ್ಟಿದರೆ ತಕ್ಷಣ ಕೈಯನ್ನು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಂಥ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳಿವು. ಇಲ್ಲಿ ತರ್ಕ, ಕಾರಣಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ. ಇವೆಲ್ಲಾ ತಕ್ಷಣದ ರಕ್ಷಣಾ ಕ್ರಿಯೆ ಗಳು. ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಭಾಷೆ ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಇಂಥ ಕಾರಣಗಳಿಂದ.

ಮನುಷ್ಯನ ಭಾಷೆಯೆಂಬುದು ತರ್ಕದ ಕೂಸು. ಮೆದುಳಿನ ಎಡ ಗೋಳಾರ್ಧದ ಮೇಲ್ಭಾಗ ನಮ್ಮ ತಾರ್ಕಿಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಭಾಷೆಯೆಂಬುದು ಜೈವಿಕವಾಗಿ ದೊರೆಯುವ ಕೌಶಲ್ಯವಲ್ಲ. ಈ ಕೌಶಲ್ಯವನ್ನು ಆತ ಕಲಿತು ರೂಢಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿಯೇ ವಿಶ್ವದ ಎಲ್ಲೆಡೆ ನಾಯಿಗಳು ಒಂದೇ ಬಗೆಯಲ್ಲಿ ಬೊಗಳುತ್ತವೆ. ಈ ಸಂಜ್ಞಾ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಯಾವ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೂ ಇಲ್ಲ. ಆದರೆ ಮನುಷ್ಯನ ಭಾಷೆ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದೇ ಭಾಷೆಯೊಳಗೆ ಅನೇಕ ಡಯಲೆಕ್ಟ್‌ಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಇದಿಷ್ಟೂ ಆಧುನಿಕ ಭಾಷಾ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮನುಷ್ಯನ ಭಾಷೆಯ ಕುರಿತಂತೆ ತಿಳಿದುಕೊಂಡಿರುವ ವಿಷಯಗಳ ಸರಳೀಕೃತ ಸಾರ. ಮನುಷ್ಯ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಕಲಿಯುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನೂ ಈ ಮಾಹಿತಿಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಹೊಸ ಅರಿವಿನಿಂದಾಗಿ ಭಾಷಾ ಬೋಧನೆಯೆಂಬ ಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರ ಬೋಧನೆಯ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಪುನರಾವಿಷ್ಕರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಮಗುವೊಂದು ತನ್ನ ವಾತಾವರಣದ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಸಹಜವಾಗಿ ಕಲಿಯುವಂತೆಯೇ ಹೊಸ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಕಲಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಸೂತ್ರ ಗಳನ್ನು ಭಾಷಾ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಆವಿಷ್ಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವರ್ತಮಾನದ ಭಾಷಾ ಬೋಧನೆಯ ತಂತ್ರಗಳು ಬದಲಾಗಿರುವುದೂ ಇದೇ ಕಾರಣದಿಂದ.

* * *

ಸರ್ಕಾರೀ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನೇ ತರಗತಿಯಿಂದಲೇ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಬೋಧಿಸಬೇಕೆಂಬ ನಿರ್ಧಾರವೊಂದನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕ ಸರಕಾರ ಕೈಗೊಂಡಾಗ ಅದಕ್ಕೆ ಅನೇಕ ವಿರೋಧಗಳು ವ್ಯಕ್ತವಾದವು. ಆದರೆ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಆಧುನಿಕ ಅಗತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಕೂಡಾ ಒಂದು ಎಂಬುದು ಎಲ್ಲಾ ಮಕ್ಕಳ ಪಾಲಕರ ನಿಲುವೂ ಆಗಿದ್ದರಿಂದ ಒಂದನೇ ತರಗತಿಯಿಂದ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಕಲಿಸುವ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೇ ಗೆಲುವು ದೊರೆಯಿತು. ಅದರ ಭಾಗವಾಗಿಯೇ ಒಂದನೇ ತರಗತಿಯ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಕಲಿಸುವುದಕ್ಕೊಂದು ಪಠ್ಯ ಪುಸ್ತಕ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು.

ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಇದೊಂದು ಪಠ್ಯ ಪುಸ್ತಕವಲ್ಲ. ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೊಂದು ಬೋಧನಾ ಕೈಪಿಡಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೊಂದು ಚಟುವಟಿಕೆ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ತಜ್ಞರ ಸಮಿತಿ ರೂಪಿಸಿತು. ಮಕ್ಕಳ ಬಳಿ ಇರುವ ಚಟುವಟಿಕೆ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಒಂದಷ್ಟು ಚಿತ್ರಗಳು, ಕಲಿಕಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಅವಕಾಶವಿದೆ. ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗಿರುವ ಕೈಪಿಡಿಯಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನ ಕಥೆಗಳು, ಸರಳ ವಾಕ್ಯಗಳು ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿವೆ. ಶಿಕ್ಷಕರು ತಮ್ಮ ಬೋಧನಾ ಕೈಪಿಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಮಾಹಿತಿ ಯನ್ನು ಸಹಜ ಕಲಿಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಬೋಧಿಸಬೇಕು. ಆ ರೀತಿಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನೂ ಮಾಡಿಸಬೇಕು.

ಇಷ್ಟಕ್ಕೂ ಈ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ವಾಕ್ಯಗಳನ್ನು ಬರೆಯಲು ಕಲಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡವಲ್ಲ. ಇವುಗಳ ಉದ್ದೇಶ ಮಕ್ಕಳು ನುಡಿಯನ್ನು ಕಲಿಯಲಿ ಎಂಬುದು. ಒಂದು ವರ್ಷದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಮೂಲಕ ಅವರು ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿ ಸರಳ ವಾಕ್ಯಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿ ಹೇಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಪಡೆಯುತ್ತಾರಷ್ಟೇ. ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಶಿಕ್ಷಕರು ಅವರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗಿರುವ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿರುವ ಕಥೆಗಳನ್ನೇ ಬಳಸಬೇಕೆಂಬ ಒತ್ತಾಯವೂ ಇಲ್ಲಿಲ್ಲ. ತಮಗೆ ಗೊತ್ತಿರುವ ಕಥೆಗಳನ್ನೇ ಪಠ್ಯ ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲೂ ಅವರಿಗೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವಿದೆ. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಒಂದನೇ ತರಗತಿಯ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಕಲಿಸುವ ವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಈ ಕೈಪಿಡಿ ಮತ್ತು ಚಟುವಟಿಕೆ ಪುಸ್ತಕ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಹೇಗೆ ಬಳಸಬೇಕೆಂಬುದರ ಕುರಿತು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ ಎರಡೆರಡು ಸುತ್ತಿನ ತರಬೇತಿಯನ್ನೂ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಾಲದು ಎಂಬಂತೆ ಉಪಗ್ರಹ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬಳಸಿ ತಜ್ಞರ ಜತೆ ಸಂವಾದಕ್ಕೂ ಎಲ್ಲಾ ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೂ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇದನ್ನೆಲ್ಲಾ ಮರೆತು ನಮ್ಮ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಚಿವರು `ಒಂದನೇ ತರಗತಿಯ ಪಠ್ಯ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಗುವುದು’ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

* * *

ಶಾಸಕನಾಗಿಯೂ ಸರಳವಾಗಿ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರ ಹೆಗಡೆ ಕಾಗೇರಿಯೂ ಒಬ್ಬರು. ಅಷ್ಟೇಕೆ ಮಂತ್ರಿಯಾದ ನಂತರವೂ ತಮ್ಮ ಸರಳ ಬದುಕನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿರುವವರು. ಅವರು ಹಳ್ಳಿಗಾಡಿನಿಂದ ಕನ್ನಡ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲೇ ಕಲಿತು ಬಂದು ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಬಳಸಲು ತೊಂದರೆ ಅನುಭವಿಸಿದವರೂ ಹೌದು. ಆದರೆ ಒಂದನೇ ತರಗತಿಯ ಪಠ್ಯ ಪುಸ್ತಕದ ಮೇಲೆ ಅವರಿಗೇಕೆ ಕೆಂಗಣ್ಣು ಎಂಬುದು ಮಾತ್ರ ಅರ್ಥವಾಗದ ಸಂಗತಿ. ಹೊಸ ಕಾಲದ ಬೋಧನಾ ವಿಧಾನಗಳ ಕುರಿತು ಅವರು ಹೆಚ್ಚು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರೆ ಅವರಿಗಿರುವ ಸಂಶಯಗಳು ದೂರವಾಗಬಹುದು. ಜತೆಗೆ `ಪುಸ್ತಕ ಕಷ್ಟ’ ಎಂಬ ಸೋಮಾರಿ ಶಿಕ್ಷಕರ ದೂರನ್ನು ಅವರು ಕಡೆಗಣಿಸುವುದು ಉತ್ತಮ ಎನಿಸುತ್ತದೆ. ಸರ್ಕಾರಿ ಕೆಲಸ ಸಿಕ್ಕಿರುವುದು ಸಂಬಳ ಪಡೆಯಲು ಮಾತ್ರ ಎಂಬ ನಿಲುವು ಹೊಂದಿರುವ ಕೆಲವು ಶಿಕ್ಷಕರಿಗಷ್ಟೇ ಈ ಬೋಧನಾ ವಿಧಾನ ಕಷ್ಟ ಎನಿಸುತ್ತಿದೆಯೇ ಹೊರತು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕಲಿಸುವ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ತಾವೂ ಕಲಿಯಲು ಸಿದ್ಧರಾಗಿರುವ ಯಾವ ಶಿಕ್ಷಕರೂ ಈ ಪಠ್ಯಕ್ರಮ ಕಷ್ಟ ಎಂದು ದೂರುತ್ತಿಲ್ಲ. ಸಚಿವರು ಇದನ್ನು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ತಮ್ಮದೇ ಇಲಾಖೆಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ವಂದಿತಾ ಶರ್ಮ ಅವರನ್ನು ಕೇಳಿದರೂ ಸಾಕು. ಅವರು `ಚುಕ್ಕಿ ಚಿನ್ನಾ’ ಅಂತರ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ರೇಡಿಯೋ ಬೋಧನಾ ಕಾರ್ಯ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತಿದ್ದ `ಡಾಟ್‌ ಎಜು’ ಯೋಜನೆಯ ನಿರ್ದೇಶಕ ರಾಗಿದ್ದವರು. ಒಂದನೇ ತರಗತಿಯ ಪಠ್ಯ ಕ್ರಮವನ್ನೇ ಬಳಸಿ ರೂಪಿಸಲಾದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳೆಲ್ಲವಕ್ಕೂ ಧನಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳೇ ದೊರೆತಿದ್ದನ್ನು ಅವರು ಮರೆತಿರಲಾರರು. ಅನೇಕ ಶಿಕ್ಷಕರು ನಾವು ಕಲಿಯುವಾಗಲೂ ಇಂಥದ್ದೇ ವಿಧಾನಗಳಿದ್ದರೆ ಒಳ್ಳೆಯದಿತ್ತು ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದರೆಂದು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ನಡೆಸಿದವರು ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.

* * *

ಸರ್ಕಾರ ಒಂದನೆಯ ತರಗತಿಯಿಂದ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಬೋಧಿಸುವ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು ಕನ್ನಡ ಮಾಧ್ಯಮದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಐದನೇ ತರಗತಿಯಿಂದ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಕಲಿಕೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಅವರು ಪದವಿಯ ತನಕವೂ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಅನ್ನು ಕನಿಷ್ಠ ಭಾಷಾ ವಿಷಯವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವರು ಪದವಿ ಮುಗಿಸಿದ ನಂತರವೂ ಸರಳ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ವಾಕ್ಯಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲು ಸೋಲುತ್ತಾರೆ. ಕೆಎಎಸ್‌ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಫಲಿತಾಂಶಗಳಂತೂ ಇದಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ಸಾಕ್ಷಿ. ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿ ಅರ್ಹತೆ ಬೇಕಾದಷ್ಟು ಅಂಕಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಲೇ ಹೆಚ್ಚಿನವರು ವಿಫಲರಾಗಿಬಿಡುತ್ತಾರೆ.

ಈಗ ಒಂದನೇ ತರಗತಿಗೆಂದು ರೂಪಿಸಲಾಗಿರುವ ಪಠ್ಯ ಕ್ರಮ ಕಷ್ಟವಿದೆಯೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಿರುವ ಶಿಕ್ಷಕರ ಸಮಸ್ಯೆಯೂ ಇದುವೇ. ಇವರೆಲ್ಲಾ ಎಸ್‌ಎಸ್‌ಎಲ್‌ಸಿ ಅಥವಾ ಪದವಿ ಪೂರ್ವ ಶಿಕ್ಷಣ ಮುಗಿಸಿ ಶಿಕ್ಷಕರ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದವರು. ಇವರ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನ ಮಟ್ಟವೂ ಇಂಥದ್ದೇ. ಪಠ್ಯ ಕ್ರಮ `ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತಿರುವುದು’ ಇದೇ ಕಾರಣದಿಂದ. ಈ ಶಿಕ್ಷಕರ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಮತ್ತಷ್ಟು ತರಬೇತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಬೇಕು. ಅವರ ಉತ್ತರದಾಯಿತ್ವವನ್ನು ಖಾತರಿ ಪಡಿಸಲು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡರೆ ಕನಿಷ್ಠ ಮಕ್ಕಳು ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಕಲಿಯುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನು ಮಾಡದೆ ನೂರಾರು ಬಾರಿ ಪಠ್ಯ, ಪಠ್ಯ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿದರೂ ಪ್ರಯೋಜನವಾಗದು.

ನೀಚ ಬುದ್ಧಿಯ ಬಿಡು ನಾಲಿಗೆ

`ದೊಡ್ಡ ಮರವೊಂದು ಉರುಳುವಾಗ ಸುತ್ತಲಿನ ಭೂಮಿ ಅದುರುತ್ತದೆ’ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಒಂದು ನಾಣ್ನುಡಿಯಷ್ಟೇ ಆಗಬಹುದಾಗಿದ್ದ ಈ ಹೇಳಿಕೆಗೆ ಕ್ರೌರ್ಯವನ್ನು ಲೇಪಿಸಿದ್ದು ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ರಾಜೀವ್‌ ಗಾಂಧಿ. ಇಂದಿರಾ ಹತ್ಯೆ ನಂತರ ದಿಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಿಕ್ಖರ ನರಮೇಧವನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ರಾಜೀವ್‌ ಈ ನಾಣ್ನುಡಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.

ಖ್ಯಾತ ಭೌತ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಐಸಾಕ್‌ ನ್ಯೂಟನ್‌ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ ಬಲ ವಿಜ್ಞಾನದ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರನೆಯದ್ದು `ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕ್ರಿಯೆಗೂ ಒಂದು ಸಮಾನ ಮತ್ತು ವಿರುದ್ಧ ದಿಕ್ಕಿನ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಇರುತ್ತದೆ’. ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ಈ ಮಹತ್ವದ ಹೇಳಿಕೆ ಗುಜರಾತ್‌ನ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿಯವರಿಗೆ ಗೋಧ್ರಾ ನಂತರದ ನರಮೇಧವನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಹೇಳಿಕೆಯಾಗಿಬಿಟ್ಟಿತು.ಬಲ ವಿಜ್ಞಾನದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ತರವಾದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದ ಈ ಹೇಳಿಕೆ ಭಾರತದ ರಾಜಕೀಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕ್ರೌರ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂವಾದಿಯಾಗಿಬಿಟ್ಟಿತು.

`ಮಾಲೀಕರು ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಮಿಕರ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ದಯಾಳುಗಳಾಗಿರಬೇಕು’. ಸಂಪತ್ತಿನ ಧರ್ಮದರ್ಶಿತ್ವವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ ಗಾಂಧೀಜಿಯ ಹೇಳಿಕೆಯಂತೆ ಕಾಣುವ ಈ ಮಾತನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಚಿವ ಆಸ್ಕರ್‌ ಫೆರ್ನಾಂಡಿಸ್‌ ಕೊಲೆಯೊಂದರ ಕಾರಣ ಹುಡುಕಲು ಬಳಸಿಕೊಂಡರು. ಎರಡು ವಾರದ ಹಿಂದೆ ದಿಲ್ಲಿ ಸಮೀಪದ ಗ್ರೇಟರ್‌ ನೋಯಿಡಾದ ಕಂಪೆನಿಯೊಂದರ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣಾಧಿಕಾರಿಯನ್ನು (ಸಿಇಓ) ಕಾರ್ಮಿಕರು ಹೊಡೆದು ಕೊಂದರು. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದ ಆಸ್ಕರ್‌ ಫೆರ್ನಾಂಡಿಸ್‌ ಮಾಲೀಕರೇಕೆ ದಯಾಳುಗಳಾಗಿರಬೇಕೆಂದು ಹೇಳಿದರು.

ಒಂದು ವಾರದ ಹಿಂದಷ್ಟೇ ದಿಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಯುವ ಪತ್ರಕರ್ತೆಯೊಬ್ಬಳ ಕೊಲೆಯಾಯಿತು. ತಡರಾತ್ರಿ ಕಚೇರಿಯಿಂದ ತನ್ನ ಕಾರಿನಲ್ಲಿ ಹೊರಟ ಆಕೆಯನ್ನು ಮಾರ್ಗ ಮಧ್ಯೆಯೇ ದುಷ್ಕರ್ಮಿಗಳು ಕೊಂದಿದ್ದರು. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದ ದಿಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಶೀಲಾ ದೀಕ್ಷಿತ್‌ `ತಡರಾತ್ರಿ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ಹೀಗೆಲ್ಲಾ ತಿರುಗಾಡುವ ಸಾಹಸ ಮಾಡಬಾರದು’ ಎಂದರು. ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಯಾರೇ ಹಿರಿಯರು ಹೇಳಬಹುದಾದ ಈ ಮಾತನ್ನು ಶೀಲಾ ದೀಕ್ಷಿತ್‌ ಬಳಸಿದ್ದು, ಪತ್ರಕರ್ತೆಯ ಕೊಲೆಗೆ ಆಕೆ ಹೆಣ್ಣಾಗಿದ್ದೂ ತಡರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದ್ದೇ ಕಾರಣ ಎಂಬ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ.

ಇವೆಲ್ಲಾ ನಮ್ಮ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳ ಆಚಾರವಿಲ್ಲದ ನಾಲಿಗೆ ಹೊರಳುವ ಕೆಲವು ಮಾದರಿಗಳಷ್ಟೇ. ನರಮೇಧ, ಕೊಲೆಗಳಂಥ ದುರಂತಗಳಿಗೆ ಹೇಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಬೇಕೆಂಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನವೂ ನಮ್ಮ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳಿಗಿಲ್ಲವೇ ಅಥವಾ ಇವುಗಳಿಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಸ್ಪಂದಿಸಲಾರದಷ್ಟು ಸಂವೇದನಾಶೂನ್ಯತೆ ಅವರನ್ನು ಆವರಿಸಿದೆಯೇ?

***

ಇಂದಿರಾಗಾಂಧಿಯವರ ಸಾವಿನ ಸುದ್ದಿ ಹೊರಬೀಳುವ ಹೊತ್ತಿಗಾಗಲೇ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ವರಿಷ್ಠ ಮಂಡಳಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಹುದ್ದೆಗೆ ರಾಜೀವ್‌ ಗಾಂಧಿಯ ಹೆಸರನ್ನು ಸೂಚಿಸಿಯೂ ಆಗಿತ್ತು. ಸಂಜಯ್ ಗಾಂಧಿಯ ಮರಣಾನಂತರ ಅಮೇಥಿಯಿಂದ ಚುನಾವಣೆಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿ ಗೆದ್ದು ಸಂಸದರಾಗಿದ್ದ ರಾಜೀವ್‌ ಯುವ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ ಅಧ್ಯಕ್ಷರೂ ಆಗಿದ್ದರು. ಇಷ್ಟೆಲ್ಲದರ ಜತೆಗೆ ತಾಯಿಗೆ ರಾಜಕೀಯ ಸಲಹೆಗಾರರೂ ಆಗಿದ್ದರೆಂಬುದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ತಿಳಿದಿತ್ತು. `ದೊಡ್ಡ ಮರಗಳು ಬೀಳುವಾದ ಭೂಮಿ ಅದುರುತ್ತದೆ’ ಎಂದದ್ದು ಕೇವಲ ಕೊಲೆಗೀಡಾದ ತಾಯಿಯ ಮಗನಲ್ಲ. ದೇಶದ ಭಾವಿ ಪ್ರಧಾನಿ, ಹಾಲಿ ಸಂಸದ, ಅತಿದೊಡ್ಡ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಕ್ಷದ ಯುವ ವಿಭಾಗದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ.

ರಾಜೀವ್‌ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಪಕ್ಷಕ್ಕಿದ್ದ ಅಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಹೋರಾಟದ ಪರಂಪರೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನೋಡಿದರಂತೂ `ದೊಡ್ಡ ಮರಗಳು ಬೀಳುವ’ ರೂಪಕವನ್ನು ಆತ ಬಳಸಿದ್ದು ಮತ್ತೂ ದೊಡ್ಡ ಕ್ರೌರ್ಯವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧ ಇಡೀ ದೇಶ ಸಿಡಿದೆದ್ದು ನಿಂತ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮಹಾತ್ಮಾ ಗಾಂಧಿಯವರು ಚಳವಳಿ ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಸ್ವರೂಪ ಪಡೆಯಿತೆಂಬ ಏಕೈಕ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಅದನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಹಿನ್ನೆಲೆಗಳನ್ನು ಬದಿಗಿರಿಸಿ ಕೇವಲ ಮಾನವೀಯ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನೋಡಿದರೂ ರಾಜೀವ್‌ ಆಡಬಾರದ ಮಾತನ್ನೇ ಆಡಿದ್ದರಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಆ ಮೂಲಕ ನರಮೇಧವೊಂದನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.

ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ನ್ಯೂಟನ್‌ನ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡದ್ದೂ ಇಂಥದ್ದೇ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ. ಗೋಧ್ರಾದಲ್ಲಿ ರೈಲಿಗೆ ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚಿ ಕರಸೇವಕರನ್ನು ಕೊಂದಿದ್ದನ್ನು ಪ್ರತಿಭಟಿಸಲು ತಥಾಕಥಿತ ಹಿಂದೂ ಸಂಘಟನೆಗಳು ನೀಡಿದ್ದ ಬಂದ್‌ ಕರೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಘಟನೆಯೊಂದಿಗೆ ಯಾವ ಸಂಬಂಧವೂ ಇಲ್ಲದ ಮುಗ್ಧರ ನರಮೇಧ ನಡೆಯಿತು. ರಾಜ್ಯದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಇದನ್ನು ತಡೆಯಬೇಕಾದ, ಕೊಲೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದವರ ವಿರುದ್ಧ ಕಾನೂನು ಪ್ರಕಾರ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಹೊತ್ತಿದ್ದ ಮೋದಿ, ಕೊಲೆಗಳ ಸಮರ್ಥನೆಗೆ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನದ ಮಹತ್ವದ ಸಿದ್ಧಾಂತವೊಂದನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡರು.

ಆಸ್ಕರ್‌ ಫೆರ್ನಾಂಡಿಸ್‌ ಅವರ ಮಾತಿನ ತರ್ಕವನ್ನು ಶೋಧಿಸಿ ನೋಡಿದರೆ ಅವರೆಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದರೆಂಬುದು ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ. ಗ್ರೇಟರ್‌ ನೊಯಿಡಾದಲ್ಲಿ ಕೊಲೆಯಾದ ಸಿಇಓ ತನ್ನ ಕಾರ್ಮಿಕರ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ದಯಾಳುವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಆಸ್ಕರ್‌ ಅವರ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ತರ್ಕಕ್ಕಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳೋಣ. ಅದು ಆ ಸಿಇಓನ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಸಹಜ ಗುಣ. ಆತ ಹಾಗಿರಬಾರದು ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಸರಕಾರ ಕಾರ್ಮಿಕ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿದೆ. ಈ ಕಾನೂನುಗಳ ಜಾರಿಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಕೇವಲ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸಾಕಾಗದು ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಆಸ್ಕರ್‌ ಫೆರ್ನಾಂಡಿಸ್‌ರಂಥ ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳನ್ನು ಮಂತ್ರಿಗಳನ್ನಾಗಿಯೂ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಸಿಇಓ ತನ್ನ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ನ್ಯಾಯ ಒದಗಿಸಲಿಲ್ಲ ಎಂದಾದರೆ ಆ ತಪ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕ ಇಲಾಖೆಯ ತಪ್ಪೂ ಇದೆಯಲ್ಲವೇ? ಈ ತಪ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಇಲಾಖೆಯ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಆಸ್ಕರ್‌ ಫೆರ್ನಾಂಡಿಸ್‌ ಅವರ ಪಾತ್ರವೂ ಇದೆಯಲ್ಲವೇ? ಸ್ವತಃ ಆಸ್ಕರ್‌ ಅವರ ಹೇಳಿಕೆಯ ತರ್ಕವನ್ನೇ ಆಧಾರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡರೆ ನಿಜಕ್ಕೂ ಕೊಲೆಯಾಗಬೇಕಿರುವುದು ಯಾರು?

ಶೀಲಾ ದೀಕ್ಷಿತ್‌ ದಿಲ್ಲಿಯ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ. ಅವರೂ ಒಬ್ಬರು ಮಹಿಳೆ. ಅವರೇ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿರುವಂತೆ ಅವರಿಗೆ ಮೂವರು ಸೋದರಿಯರಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳು. ತಮ್ಮ ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳ ವಯಸ್ಸಿನ ಹುಡುಗಿಯೊಬ್ಬಳ ಕೊಲೆಯಾದರೆ ಅದನ್ನವರು `ತಡರಾತ್ರಿ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳು ಓಡಾಡಿದರೆ ಹೀಗೆಯೇ ಆಗುವುದು’ ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದರೆ ಅದನ್ನು ಏನೆಂದು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಯಾವ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಯಾರು ಓಡಾಡಿದರೂ ಅವರ ಕೊಲೆಯಾಗದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಹೊಣೆಯನ್ನು ಹೊತ್ತಿರುವವರು ಹೀಗೆ ಮಾತನಾಡಿದರೆ ಅವರು ಕೊಲೆಗಾರರಿಗಿಂತ ಹೇಗೆ ಭಿನ್ನ?

***

ರಾಜಕಾರಣಿಗಳ ಆಚಾರವಿಲ್ಲದ ನಾಲಿಗೆಯ ಪುರಾಣ ಕೇವಲ ಕ್ರೌರ್ಯ ತುಂಬಿದ ಹೇಳಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುಗಿದು ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. ಶೀಲಾ ದೀಕ್ಷಿತ್‌, ಆಸ್ಕರ್‌ ಫೆರ್ನಾಂಡಿಸ್‌ ಅವರ ಸಂವೇದನಾ ಶೂನ್ಯ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಹೊರ ಬಿದ್ದ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿಯೇ ಅದನ್ನು ಖಂಡಿಸಲು ಬಿಜೆಪಿಯ ಅನೇಕ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಾಯಕರು ಮೇಲಾಟ ನಡೆಸಿದರು. ಬಿಜೆಪಿಯ ದಿಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿರುವ ವಿ.ಕೆ.ಮಲ್ಹೋತ್ರ `ದಿಲ್ಲಿಯ ಸುರಕ್ಷೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳ ಸಂವೇದನಾರಾಹಿತ್ಯ ಧೋರಣೆಯನ್ನು ಈ ಹೇಳಿಕೆ ತೋರಿಸುತ್ತಿದೆ’ ಎಂದು ಟೀಕಿಸಿದರು. ಲೋಕಸಭೆಯ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕ ಎಲ್‌.ಕೆ.ಆಡ್ವಾಣಿ ಕೂಡಾ ಶೀಲಾ ದೀಕ್ಷಿತ್‌ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಖಂಡಿಸಿದರು. ಬಿಜೆಪಿಯ ವಕ್ತಾರ ರವಿಶಂಕರ್‌ ಪ್ರಸಾದ್‌ ಅವರಂತೂ ಆಸ್ಕರ್‌ ಫೆರ್ನಾಂಡಿಸ್‌ ಅವರ ಮೇಲೆ ಹರಿ ಹಾಯಲು ಎಲ್ಲಾ ಟಿ.ವಿ. ಚಾನೆಲ್‌ಗಳನ್ನೂ ವೇದಿಕೆಯನ್ನಾಗಿಸಿಕೊಂಡರು.

ಆಸ್ಕರ್‌ ಫೆರ್ನಾಂಡಿಸ್‌ ಮತ್ತು ಶೀಲಾ ದೀಕ್ಷಿತರನ್ನು ಖಂಡಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಇದ್ದ ಸಂವೇದನಾ ಶೀಲತೆ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿಯವರ `ಕ್ರಿಯೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯ ಸಿದ್ಧಾಂತ’ಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ಇಲ್ಲದಂತಾಗಿಬಿಟ್ಟಿತ್ತು. ಆಡ್ವಾಣಿಯವರಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಬಿಜೆಪಿಯ ಕೊನೆಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತನ ತನಕ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿಯವರ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸುವುದಕ್ಕೆ ರಾಜೀವ್‌ ಗಾಂಧಿಯವರ ದೊಡ್ಡ ಮರಗಳು ಬೀಳುವ ರೂಪಕವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡರು. ಒಂದು ನರಮೇಧವನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಲು ಮತ್ತೊಂದು ನರಮೇಧದ ಸಮರ್ಥನೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ರಾಜೀವ್‌ ಗಾಂಧಿ ಸಿಕ್ಖರ ನರಮೇಧವನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿರುವಾಗ ನಾವು ಗುಜರಾತ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮುಸ್ಲಿಮರ ನರಮೇಧವನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೇನಿದೆ ಎಂಬ ನಿಲುವು ಇದು.

***
ಮೇಲೆ ಚರ್ಚಿಸಲಾದ ನಾಲ್ಕೂ ಉದಾಹರಣೆಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಆಯಾ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಹೇಳಿಕೆ ಕನಿಷ್ಠ ಚರ್ಚೆಗೆ ಟೀಕೆಗೆ ಗುರಿಯಾಗಿವೆ. ಹೀಗೆ ಆಗದಿರುವ ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಿವೆ. ಕೆಲವು ತಿಂಗಳುಗಳ ಹಿಂದೆ ರೆಡ್‌ ರಿಬ್ಬನ್‌ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಬಂದಾಗ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಚಿವ ರಾಮಚಂದ್ರೇಗೌಡರೂ ಇಂಥದ್ದೇ ಮಾತುಗಳನ್ನಾಡಿದ್ದರು. ಹಿಂದೆಲ್ಲಾ ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ಜನರು ಸಾಯುವುದರ ಮೂಲಕ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ನಿಯಂತ್ರಣವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈಗ ಆ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಎಚ್‌ಐವಿ ಇದೆ ಎಂದು ರಾಮಚಂದ್ರೇಗೌಡರ ಭಾಷಣದ ಸಾರ. ಎಚ್‌ಐವಿ ಎಂಬುದು ಜನಸಂಖ್ಯಾ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಮಾರ್ಗವೇ ಆಗಿದ್ದರೆ ಅವರದ್ದೇ ಸರ್ಕಾರದ ಆರೋಗ್ಯ ಇಲಾಖೆ ಅದರ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಕೋಟ್ಯಂತರ ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ವಿದೇಶಗಳಿಂದಲೂ ಭಿಕ್ಷೆ ಬೇಡಿ ತಂದು ಖರ್ಚು ಮಾಡುತ್ತಿದೆ?

ಇಂಥ ಮಾತುಗಳನ್ನಾಡುವವರಿಗೆ ಹೇಳಲಿಕ್ಕಿರುವುದು ದಾಸರು ಹೇಳಿದ ಅದೇ ಮಾತನ್ನು-ಆಚಾರವಿಲ್ಲದ ನಾಲಿಗೆ ನಿನ್ನ ನೀಚ ಬುದ್ಧಿಯ ಬಿಡು ನಾಲಿಗೆ…

ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜಕಾರಣದ ದುರಂತ ನಾಯಕರು

ಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರದೇಶ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ ಸಮಿತಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನ ಆರ್‌.ವಿ.ದೇಶಪಾಂಡೆಯವರಿಗೆ ದೊರೆತಿದೆ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಬೆಂಬಲಿಗರಿಗೆ ಸಿಟ್ಟು ಬಂದಿದೆ. ಈಗವರು `ಅಹಿಂದ”ದ ಮೂಲಕ ರಣಕಹಳೆ ಮೊಳಗಿಸಲಿದ್ದಾರೆ. ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯನವರೂ ಇದಕ್ಕೆ ಓಗೊಟ್ಟು ಭಾವುಕರಾಗಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಈ ಹಿಂದೆಯೂ ಸಂಭವಿಸಿತ್ತು. ಆಗ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಸೆಕ್ಯುಲರ್‌ ಜನತಾದಳದಲ್ಲಿದ್ದರು. ಆಗ ಅವರಿಗೆ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗುವ ಅವಕಾಶ ತಪ್ಪಿ ಹೋಗಿತ್ತೆಂಬ ಅಸಮಾಧಾನವಿತ್ತು. ಅಷ್ಟು ಸಾಲದೆಂಬಂತೆ ದೇವೇಗೌಡರ ಮಗ ಎಚ್‌.ಡಿ.ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ ಸರಕಾರವನ್ನು ತಮ್ಮ ಅಂಕೆಯಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲು ಬೇಕಾದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದನ್ನು ಪ್ರತಿಭಟಿಸಲು ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ `ಅಹಿಂದ” ವೇದಿಕೆ ಬಳಸಿಕೊಂಡರು. ದೇವೇಗೌಡರು ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯನವರಿಗಿದ್ದ ಉಪ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಹುದ್ದೆಯನ್ನೂ ಕಿತ್ತುಕೊಂಡರು.

ಈಗ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಸೆಕ್ಯುಲರ್‌ ಜನತಾದಳದಿಂದ ದೂರವಾದ ಹೊಸತರಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಕೇಳಿಸುವಂತೆ `ಅಹಿಂದ” ಜಪ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯನವರು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಗುತ್ತಾ ಹೋದಂತೆ `ಅಹಿಂದ” ಜಪದ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಮೆತ್ತಗಾಗಿಸಿ ಕೊನೆಗೊಮ್ಮೆ ಮೌನ ಜಪಕ್ಕೆ ಶರಣಾಗಿಬಿಟ್ಟರು. ಈಗ ಮತ್ತೆ `ಅಹಿಂದ” ಜಪದ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ತಾರಕಕ್ಕೆ ಏರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರು, ದಲಿತರು ಮತ್ತು ಹಿಂದುಳಿದವರೆಲ್ಲಾ ತಮ್ಮ ಕೈ ಹಿಡಿದು ಮೇಲೆತ್ತುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಸಿದ್ಧರಾಮಯ್ಯನವರಿಗೂ ಅವರ ತಥಾಕಥಿತ ಬೆಂಬಲಿಗರಿಗೂ ಇರುವಂತೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.

***

ಸೆಕ್ಯುಲರ್‌ ಜನತಾದಳ ದೊರೆತು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ ಸೇರಿರುವ ಎಂ.ಪಿ.ಪ್ರಕಾಶ್‌ ಅವರಿಗೆ ಅಭಾವ ವೈರಾಗ್ಯದ ಬಾಧೆ ಆರಂಭವಾಗಿ ಬಹಳ ಕಾಲವೇ ಆಯಿತೇನೋ? ಜೆಡಿಎಸ್‌-ಬಿಜೆಪಿ ಸರಕಾರ ರಚನೆಯಾದ ಕ್ಷಣವೇ ಅವರೊಳಕ್ಕೆ ಈ ವೈರಾಗ್ಯ ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆದಿತ್ತು. ಆದರೆ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಹುದ್ದೆ ಹಸ್ತಾಂತರದ ವಿಷಯ ವಿವಾದವಾದಾಗ ಎಂ.ಪಿ.ಪ್ರಕಾಶ್‌ ನಿಜ ರಾಜಕಾರಣಿಯಂತೆ ತಲೆ ಎತ್ತಿ ನಿಂತಿದ್ದರು. ಪ್ರಕಾಶ್‌ ಅವರ ಲೋಹಿಯಾವಾದ ಮಾತಿನಿಂದ ಕೃತಿಗಿಳಿಯುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು ಅನೇಕರಿಗೆ ಸಂತೋಷವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅದು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ ಸೇರುವುದರಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು. ಹಳೆಯ ಸಮಾಜವಾದಿಗಳಿಗೆ ಕೊನೆಯ ಆಶ್ರಯ ತಾಣ ಅವರು ವಿರೋಧಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ ಎಂಬುದು ಪ್ರಕಾಶ್‌ ವಿಷಯದಲ್ಲೂ ನಿಜವಾಗಿಬಿಟ್ಟಿತು. ಇಷ್ಟಾಗಿಯೂ ಪ್ರಕಾಶ್‌ ನಾಯಕರಾಗುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಸ್ವತಃ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿಗರಲ್ಲೇ ಅನೇಕರು ಭಾವಿಸಿದ್ದರು. ಕರ್ನಾಟಕದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಲಿಂಗಾಯತ ಸಮುದಾಯವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ವರ್ಚಸ್ವೀ ನಾಯಕರೇ ಇಲ್ಲ. ಈ ಸ್ಥಾನ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿಯೇ ಪ್ರಕಾಶ್‌ ಅವರದ್ದೆಂದು ಎಲ್ಲರ ಭಾವನೆಯಾಗಿತ್ತು. ಜೆಡಿಎಸ್‌-ಬಿಜೆಪಿ ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಸರಕಾರ ಒಡೆಯುವ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶ್‌ ಸಂದರ್ಭದ ಕಾರಣದಿಂದಲೋ ಸ್ವಪರಿಶ್ರಮದಿಂದಲೋ ಲಿಂಗಾಯತ ಸಮುದಾಯದ ವರ್ಚಸ್ವೀ ನಾಯಕರಾಗಿ ಹೊರ ಹೊಮ್ಮಿದ್ದಂತೂ ನಿಜ. ಆಗ ಪ್ರಕಾಶ್‌ ಹೊಳೆಯಿಸಿದ ಮಿಂಚು, ಗುಡುಗಿಸಿದ ಸಿಡಿಲುಗಳೆಲ್ಲವೂ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಳೆಯಾಗಲಿದೆ ಎಂದು ಕೊಂಡದ್ದು ಸುಳ್ಳಾಯಿತು. ಹರಪನಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶ್‌ ಸೋತದ್ದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅವರು ಮೂಲೆ ಸೇರಿದ್ದು ಹೆಚ್ಚು ದೊಡ್ಡ ದುರಂತ. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ ಪಕ್ಷದೊಳಗಿನ `ರಾಜಕಾರಣ”ಕ್ಕಿಂತಲೂ ದೊಡ್ಡ ಕಾರಣ ಪ್ರಕಾಶ್‌ ಅವರಿಗೆ ಆವರಿಸುವ ಅಭಾವ ವೈರಾಗ್ಯ.

***

ಆರ್‌ಎಸ್‌ಎಸ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಲೋಹಿಯಾವಾದದಿಂದ ಆಕರ್ಷಿತರಾಗಿ ಜನತಾಪರಿವಾರಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು ಪಿ.ಜಿ.ಆರ್‌.ಸಿಂಧ್ಯ. ಜಾತಿ ಬಲವೊಂದಿದ್ದರೆ ತಾನು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗುತ್ತಿದ್ದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸುವ ಸಿಂಧ್ಯ ಒಕ್ಕಲಿಗರೇ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವ ಕನಕಪುರ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಗೆದ್ದು ಆಶ್ಚರ್ಯ ಹುಟ್ಟಿಸಿದವರು. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌-ಜೆಡಿಎಸ್‌ ಮೈತ್ರಿ ಮುರಿದು ಜೆಡಿಎಸ್‌-ಬಿಜೆಪಿ ಮೈತ್ರಿ ರೂಪುಗೊಂಡಾಗ ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿಯದ್ದು ತಪ್ಪು ಎಂದು ದೇವೇಗೌಡರ ಜತೆಗಿದ್ದವರು. ಒಂದು ಹಂತದಲ್ಲಿ ದೇವೇಗೌಡರು ಜೆಡಿಎಸ್‌-ಬಿಜೆಪಿ ಮೈತ್ರಿಯ ಪರವೇ ಇದ್ದಾರೆ ಎಂದು ತಿಳಿದಾಗ ಅವರಿಂದಲೂ ದೂರವಾದವರು.

2008ರ ಚುನಾವಣೆಯ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಬಹುಜನ ಸಮಾಜ ಪಕ್ಷ ಸೇರಿದರು. ರಾಜ್ಯದ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲು ಶಕ್ತರಾದರು. ಆದರೆ ತಾವೇ ಹಲವು ಬಾರಿ ಗೆದ್ದಿದ್ದ ಕ್ಷೇತ್ರ ಇಲ್ಲವಾದರೂ ಅದರ ಭಾಗಗಳಿದ್ದ ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದು ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಲು ಧೈರ್ಯ ಮಾಡದವರು. ಮಾಯಾವತಿಯವರ ಆನೆ ಸಿಂಧ್ಯರನ್ನು ತನ್ನ ನೆರಳಿಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡಷ್ಟೇ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಹೊರಗೂ ತಳ್ಳಿತು. ಚುನಾವಣೆಗೆ ನಿಂತು ತಮ್ಮ ನಾಯಕತ್ವವನ್ನು ಸಾಬೀತು ಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲೂ ಸೋತು ಬಿಟ್ಟ ಸಿಂಧ್ಯ, ದೇವೇಗೌಡರು ನೀಡಿದ ಏಟಿನ ಗಾಯವನ್ನು ಒಣಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ ಮಾಯಾವತಿಯವರ ಹೊಡೆತದಿಂದಾದ ಹೊಸ ಗಾಯವನ್ನು ಒಣಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಸ್ಥಿತಿ ತಲುಪಿದ್ದಾರೆ.

***

ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ, ಎಂ.ಪಿ.ಪ್ರಕಾಶ್‌ ಮತ್ತು ಪಿ.ಜಿ.ಆರ್‌.ಸಿಂಧ್ಯ ಜನತಾದಳದಲ್ಲಿ ಇದ್ದಷ್ಟು ದಿನವೂ ಪ್ರಬಲ ನಾಯಕರು. ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಾಧ್ಯಕ್ಷರಷ್ಟೇ ಮಹತ್ವವಿದ್ದರೆ ಸರಕಾರದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳ ನಂತರದ ಸ್ಥಾನ ಇವರಿಗಿತ್ತು. ಮೂವರೂ ಒಂದಲ್ಲಾ ಒಂದು ದಿನ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗುವ ಕನಸು ಕಂಡವರು. ಈ ಮೂವರೂ ತಮ್ಮ ನಾಯಕತ್ವ ಬಲವಾಗಿದ್ದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಹೆಗಡೆ, ಎಸ್‌.ಆರ್‌.ಬೊಮ್ಮಾಯಿ, ಎಚ್‌.ಡಿ.ದೇವೇಗೌಡ ಮತ್ತು ಜೆ.ಎಚ್‌.ಪಟೇಲ್‌ ಎಂಬ ನಾಲ್ವರು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಭದ್ರ ಅಥವಾ ಅಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯಿದ್ದ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದವರು.

ಈಗ ಇವರೆಲ್ಲಾ `ದುರಂತ ನಾಯಕ”ರಾಗಲು ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ ಅವರವರ ದೌರ್ಬಲ್ಯಗಳು. ಇವರಿಗೆ ಜನತಾದಳದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಇದ್ದ ಶಕ್ತಿ ಈಗ ಇಲ್ಲ. ಕಾರಣ ಇವರಿಗಿರುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ದೌರ್ಬಲ್ಯಗಳು. ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ ಒಬ್ಬರ ದೌರ್ಬಲ್ಯ ನಿಭಾಯಿಸಲು ಮತ್ತೊಬ್ಬರು ನೆರವಾಗುವಂಥ ಶಕ್ತಿಗಳೂ ಇವರಿಗಿವೆ.

***

ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯನವರದ್ದು ಸದಾ `ಮೇಲರಿಮೆ”ಯ ಔದಾಸೀನ್ಯ. ಒಳ್ಳೆಯ ಬಜೆಟ್‌ ಕೊಡುವವನು ಒಳ್ಳೆಯ ನಾಯಕ ಎಂಬುದರಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗಗಳ ನಾಯಕನಾಗುವುದೆಂದರೆ ಕುರುಬರ ನಾಯಕನಾಗುವುದು ಎಂಬಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಅವರ ಭ್ರಮೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ಭ್ರಮೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಅವರು ಜೆ.ಎಚ್‌.ಪಟೇಲರಿಗಿದ್ದ ಹಿರಿತನವನ್ನೂ ಮರೆತು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಲು ಹೊರಟಿದ್ದರು. ಸಹಜವಾಗಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಹುದ್ದೆಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಜೆ.ಎಚ್‌.ಪಟೇಲರನ್ನು ತಡೆಯಲು ಜನರನ್ನು ತಂದು ಸಣ್ಣ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಸದ್ದು-ಗದ್ದಲವನ್ನೂ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದರು. ಈ ಭ್ರಮೆಯಲ್ಲೇ ದೇವೇಗೌಡರ ಜತೆ ಸೇರಿ ಪಟೇಲರಿಗೆ ಇನ್ನಿಲ್ಲದ ಕಾಟ ಕೊಟ್ಟರು. ಕೊನೆಗೊಮ್ಮೆ ದೇವೇಗೌಡರೇ ತಮ್ಮ ವಿರುದ್ಧ ನಿಂತಾಗ `ಅಹಿಂದ” ವೇದಿಕೆ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ರಣಕಹಳೆಯೂದಿದರು. ಆ ಕ್ಷಣ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಎಲ್ಲ ಭ್ರಮೆಗಳನ್ನೂ ಕಳಚಿಕೊಂಡು ನಿಜ ನಾಯಕರಾದರು ಎಂದು ಹಲವರಿಗೆ ಅನ್ನಿಸಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅವರು `ಅಹಿಂದ”ವನ್ನು ಅರ್ಧದಲ್ಲೇ ಬಿಟ್ಟು ಹೋದರು.

ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ ಎಂಬ ಮಹಾಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಲೀನವಾಗಿ ಹೋಗದಿರಲು ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯನವರಿಗಿದ್ದ ಏಕೈಕ ಮಾರ್ಗವೆಂದರೆ ಸಿಕ್ಕ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಡೈನಮಿಸಂ. ಕೇವಲ `ಆಡಳಿತಗಾರ”ನಷ್ಟೇ ಆಗಿರುವ ಅವರಿಗೆ ಇದು ಸಾಧ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ. ಸ್ವಂತ ಪಕ್ಷ ಕಟ್ಟಲು ಧೈರ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ. ತಾನಾಗಿಯೇ ಒದಗಲಿದ್ದ ಕೆಪಿಸಿಸಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ಈಗೇಕೆ ಎಂದು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದರು. ಆಮೇಲೆ ಬೇಕೆಂದು ಬಯಸಿದರು. ಪರಿಣಾಮ ಕಣ್ಣ ಮುಂದೆಯೇ ಇದೆ. ತನಗೆ ಬೇಸರವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗದೆ `ನನ್ನ ಬೆಂಬಲಿಗರಿಗೆ ಸಿಟ್ಟು ಬಂದಿರುವುದು online slots ಸಹಜ” ಎಂದು ಅಡ್ಡಗೋಡೆ ಮೇಲೆ ದೀಪವಿಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರಕಾಶ್‌ ಜನತಾದಳದಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾಗಲೂ ತಮಗೊಂದು ಅನನ್ಯತೆ ರೂಢಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಅದೇನಾದರೂ ಇದ್ದರೆ ಅದು ಅಯಾಚಿತ. ಅದನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲೂ ಪ್ರಕಾಶ್‌ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಜೆಡಿಎಸ್‌-ಬಿಜೆಪಿ ಸರಕಾರದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಹುದ್ದೆಯ ಹಸ್ತಾಂತರ ವಿವಾದವಾದಾಗ ತಮಗೆ ಅರಿವಿಲ್ಲದಂತೆಯೇ ಪ್ರಕಾಶ್‌ ವರ್ಚಸ್ವೀ ಲಿಂಗಾಯತ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದರು. ಅದನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೆ ತನ್ನ ಅನಿವಾರ್ಯತೆಯಿಂದಲಾದರೂ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ ಅವರನ್ನು ಮೂಲೆಗುಂಪು ಮಾಡದೇ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿತ್ತೇನೋ.

ಪಿ.ಜಿ.ಆರ್‌.ಸಿಂಧ್ಯ ಬಹುಜನ ಸಮಾಜ ಪಾರ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿದ ಹೊಸತರಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಪತ್ರಿಕೆಯೊಂದರ ವರದಿಗಾರನೊಬ್ಬ ಸಂದರ್ಶಿಸಲು ಹೋದರೆ `ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯನವರನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಮುಖ್ಯ ವರದಿಗಾರರೇ ಸಂದರ್ಶಿಸುತ್ತಾರೆ. ನನ್ನನ್ನು ಸಂದರ್ಶಿಸಲೇಕೆ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದ್ದಾರೆ?” ಎಂದು ಹರಿಹಾಯ್ದ ಕತೆ ಜನಜನಿತ. ಸಿಂಧ್ಯ ಅವರ ಸಮಸ್ಯೆಯೆಂದರೆ ಅವರ ಕೀಳರಿಮೆ. ಜನತಾಪರಿವಾರದಲ್ಲಿದ್ದಾಗಲೆಲ್ಲಾ ತನಗೆ ಜಾತಿಬಲವಿಲ್ಲದೆ ಹೋಯಿತು ಎಂದು ಕೊರಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಜಾತಿಬಲವಿಲ್ಲದೆಯೇ ಚುನಾವಣೆ ಗೆಲ್ಲುತ್ತಿದ್ದ ಅವರಿಗೆ ರಾಜಕಾರಣದಲ್ಲಿ ಮೇಲೇರಲು ಜಾತಿ ಬಲವೇ ಬೇಕೆಂದಿದ್ದರೆ ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿರುವ ನೂರೆಂಟು ಜಾತಿಗಳಿಗೆ ನಾಯಕನಾಗಿಬಿಡಬಹುದಿತ್ತು. ಬಿಎಸ್‌ಪಿ ಸೇರಿದ ನಂತರ ಡಿ.ಕೆ.ಶಿವಕುಮಾರ್‌ ಜತೆ ರಾಜೀ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳದೆ ಚುನಾವಣೆಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿ ಸೋತಿದ್ದರೂ ಅವರು ನಾಯಕರಾಗಿ ಉಳಿದಿರುತ್ತಿದ್ದರೇನೋ?

***

ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ, ಎಂ.ಪಿ.ಪ್ರಕಾಶ್‌ ಮತ್ತು ಪಿ.ಜಿ.ಆರ್‌.ಸಿಂಧ್ಯ ಒಂದೆಡೆ ಸೇರಿದರೆ ಈಗಲೂ ಒಂದು ಶಕ್ತಿಯೇ ಸರಿ. ಇದು ಯಾರಿಗೆ ಅರ್ಥವಾಗದೇ ಇದ್ದರೂ ದೇವೇಗೌಡರಿಗೆ ಅರ್ಥವಾಗಿತ್ತು. ಜೆ.ಎಚ್‌.ಪಟೇಲರನ್ನು ಹಣಿಯಲು ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯನವರನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ದೇವೇಗೌಡರು ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯನವರನ್ನು ಹಣಿಯಲು ಪ್ರಕಾಶ್‌ ಹಾಗೂ ಸಿಂಧ್ಯ ಇಬ್ಬರನ್ನೂ ಬಳಸಿಕೊಂಡರು. ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯನವರನ್ನು ಪಕ್ಷದಿಂದ ಉಚ್ಛಾಟಿಸಲು ಹೊರಟ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಾದರೂ ಪ್ರಕಾಶ್‌ ಮತ್ತು ಸಿಂಧ್ಯ ಪ್ರತಿಭಟಿಸಿದ್ದರೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜಕೀಯ ಚಿತ್ರಣವೇ ಬೇರೆ ರೀತಿ ಇರುತ್ತಿತ್ತು.

ಅಜ್ಞಾತರಾಗಿ ಎರಡೆರೆಡು ಹೊಡೆತಗಳ ಗಾಯ ಒಣಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಸಿಂಧ್ಯ ತಮ್ಮ ಕೀಳರಿಮೆ ತೊರೆದು ಸಂಘಟನೆಗೆ ಮುಂದಾದರೆ, ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಜನ ನಾಯಕನಾಗುವುದು ಅಗತ್ಯ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರಿತು ತಮ್ಮ ಮೇಲರಿಮೆ ತೊರೆದರೆ ಪ್ರಕಾಶ್‌ ತಮಗೆ ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಅಭಾವ ವೈರಾಗ್ಯವನ್ನು ತೊಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ ಈಗಲೂ ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜಕೀಯ ಭೂಪಟ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಮೂವರ ಜತೆಗೆ ಜನತಾಪರಿವಾರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತಿಬ್ಬರು ನಾಯಕರಿದ್ದರು. ಒಬ್ಬರು ಸಿ.ಭೈರೇಗೌಡರು. ಮತ್ತೊಬ್ಬರು ಬಿ.ಎಲ್‌.ಶಂಕರ್‌. ಭೈರೇಗೌಡರು ದಿವಂಗತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಬಿ.ಎಲ್‌.ಶಂಕರ್‌ ತಮ್ಮ ರಾಜಕಾರಣಿ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿಜೀವಿ ಇಮೇಜ್‌ನ ಮಧ್ಯೆ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗದೆ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಸಿದ್ದು,ಪ್ರಕಾಶ್‌, ಸಿಂಧ್ಯ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಶಂಕರ್‌ರನ್ನು ಕರೆದರೆ ಅವರು ಒಲ್ಲೆ ಎನ್ನಲು ಸಾಧ್ಯವೇ? ಸ್ವಲ್ಪ ಜೋರಾಗಿ ಕರೆದರೆ ಈ ನಾಲ್ವರಿಗೆ ಯುವ ನಾಯಕ ಕೃಷ್ಣ ಭೈರೇಗೌಡರೂ ಜತೆಗೂಡಿಯಾರು!