ಓಟು ಹಾಕದಿರುವುದೂ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ!

ಚುನಾವಣೆಗಳು ಹತ್ತಿರ ಬಂದಾಗಲೆಲ್ಲಾ ಮತದಾನ ಎಷ್ಟು ಮುಖ್ಯ ಎಂಬುದರ ಕುರಿತ ಪ್ರಚಾರ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದೇ ಒಂದು ಓಟು ಯಾವ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ತರಬಲ್ಲದು ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ. ಮತದಾನದ ದಿನವಿಡೀ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಮತದಾನದ ಪ್ರಮಾಣದ ಮೇಲೆ ಕಣ್ಣಿರಿಸಿ ಚರ್ಚೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತವೆ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಏಕೆ ಮತದಾನ ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಕೂದಲು ಸೀಳುವ ಕೆಲಸವೂ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.

ಭಾರತದ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವ ಒಂದು ವಿದ್ಯಮಾನವೆಂದರೆ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದ ಮತದಾನ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಮತದಾನ. ನಗರಗಳಲ್ಲಿರುವವರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವರು ಮಧ್ಯಮವರ್ಗದವರು, ಸುಶಿಕ್ಷಿತರು. ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿರುವವರ ಶಿಕ್ಷಣದ ಮಟ್ಟ ಕಡಿಮೆ. ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದವರ ಸಂಖ್ಯೆಯೂ ಕಡಿಮೆ. ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಕಿಡಿಕಾರುತ್ತದೆ. ರಾಜಕಾರಣಿಗಳನ್ನು ಟೀಕಿಸುತ್ತದೆ. ರಾಜಕಾರಣಿಗಳನ್ನು ಆರಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಅದು ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಮತದಾನದ ದಿನ ಸಿಗುವ ರಜೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸಲು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ನೋಡುವುದರಲ್ಲಿ ಕಳೆಯುತ್ತದೆ. ಮತಗಟ್ಟೆಯ ಹತ್ತಿರವೂ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇವೆಲ್ಲವೂ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮತದಾನದ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿರುವುದರ ಕಾರಣಗಳೆಂದು ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಹೇಳುತ್ತಿವೆ.

ರಾಜಕಾರಣಿಗಳೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಇದೇ ಅರ್ಥದ ಮಾತುಗಳನ್ನಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಹೀಗೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಬಹುದು. ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದ ಬಗ್ಗೆ ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಮಾತನಾಡುವವರು ಮತಗಟ್ಟೆಗೆ ಬಂದು ಮತ ಚಲಾಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಇವರೆಲ್ಲಾ ಕಾಗದದ ಹುಲಿಗಳು. ತಮ್ಮ ಕೋಪ, ತಾಪ, ಅಸಹನೆಗಳಿಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಗೊಣಗಾಟದಲ್ಲಿ ಪರಿಹಾರ ಕಾಣುವವರು. ಈ ಬಗೆಯ ಶಿಕ್ಷಿತ ವರ್ಗದಿಂದ ಒಳ್ಳೆಯ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಮತದಾನವನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಿದರೆ ಈ ಸಮಸ್ಯೆ ಪರಿಹಾರವಾಗುತ್ತದೆ.

***

ಮೇಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ಹೇಳಿಕೆಗಳೂ ಅರ್ಧ ಸತ್ಯ ಮಾತ್ರ. ಈ ಅರ್ಧ ಸತ್ಯವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಮೊದಲು ಮತದಾನದ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಹೇಳುವ ಕೆಲವು ದೃಷ್ಟಾಂತಗಳನ್ನು ನೋಡೋಣ. ಪತ್ರಿಕಾ ಲೇಖನಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿರುವ ದೃಷ್ಟಾಂತಗಳಿವು.

1645ರಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಒಂದು ಓಟಿನ ಅಂತರದಿಂದ ಸೈನಿಕನಾಗಿದ್ದ ಆಲಿವರ್‌ ಕ್ರಾಮ್‌ವೆಲ್‌ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ ಮೇಲೆ ಹಿಡಿತ ಸಾಧಿಸಿದ.

1649ರಲ್ಲಿ ಒಂದನೇ ಚಾರ್ಲ್ಸ್‌ ದೊರೆಗೆ ಶಿಕ್ಷೆಯಾಗಲು ಒಂದು ಓಟು ಕಾರಣವಾಯಿತು.

1923ರಲ್ಲಿ ಹಿಟ್ಲರ್‌ ನಾಝಿ ಪಾರ್ಟಿಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನಾಗಲು ಕಾರಣವಾದದ್ದು ಒಂದು ಓಟು.

ಮತದಾನದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಈ ದೃಷ್ಟಾಂತಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೂ ನಿಜವಲ್ಲ. ಫೆಬ್ರವರಿ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಪತ್ರಿಕೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಈ ದೃಷ್ಟಾಂತಗಳ ಸಮೇತ ಮತದಾನದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಲೇಖನವೊಂದು ಪ್ರಕಟವಾದಾಗ `ನೂರೆಂಟು ಸುಳ್ಳು” ಬ್ಲಾಗ್‌ನ ಸಂಜಯ ಒಂದು ಓಟಿನ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಬಯಲು ಮಾಡಿದ್ದರು. ಈ ಒಂದು ಓಟಿನ ದೃಷ್ಟಾಂತಗಳೆಲ್ಲವೂ ದಂತ ಕತೆಗಳೆಂಬುದು ಬಹಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಸಾಬೀತಾಗಿರುವ ಸತ್ಯ. ಈ ಕುರಿತಂತೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಳು http://snopes.com/history/govern/onevote.asp ಪುಟದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ. `ನೂರೆಂಟು ಸುಳ್ಳು” ಬ್ಲಾಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿರುವ ಲೇಖನದಲ್ಲೂ ಈ ಮಾಹಿತಿಗೆ ಒಂದು ಕೊಂಡಿಯಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಹಲವು ಒಂದು ಓಟಿನ ದೃಷ್ಟಾಂತಗಳ ಕುರಿತ ನಿಜ ಸಂಗತಿ ಇದೆ.

ಆಲಿವರ್‌ ಕ್ರಾಮ್‌ವೆಲ್‌ಗೆ ಒಂದು ಓಟಿನ ಬಲದಿಂದ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ ನಿಯಂತ್ರಣ ದೊರೆಯುವ ಪ್ರಶ್ನೆಯೇ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಸಂಸತ್ತು ಓಟಿಂಗ್‌ ನಡೆಯದೆಯೇ ವಿಸರ್ಜನೆಗೊಂಡಿತ್ತು. ಒಂದನೇ ಚಾರ್ಲ್ಸ್‌ ದೊರೆಗೆ ಮರಣ ದಂಡನೆಯನ್ನು ವಿಧಿಸುವ ಆದೇಶಕ್ಕೆ 59 ಮಂದಿ ಕಮಿಷನರ್‌ಗಳು ಸಹಿ casino pa natet ಹಾಕಿದ್ದರು. ಇಷ್ಟರ ಮೇಲೆ ಅಲ್ಲೊಂದು ಓಟಿಂಗ್‌ ನಡೆದಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಡಾಲ್ಫ್‌ ಹಿಟ್ಲರ್‌ ನಾಜಿ ಪಾರ್ಟಿಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನಾದದ್ದು 1921ರಲ್ಲೇ ಹೊರತು 1923ರಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ. ಆತ ಆಯ್ಕೆಯಾದದ್ದು 553 ಪರ ಮತ್ತು ಒಂದು ವಿರೋಧಿ ಮತದಲ್ಲಿ.

***

ಈ ದೃಷ್ಟಾಂತಗಳ ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆಗೂ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ನಗರದ ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಮತದಾರರ ಬಗ್ಗೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿಗೂ ಸಾಮ್ಯತೆ ಇದೆ. ಒಂದು ಓಟಿನ ದೃಷ್ಟಾಂತಗಳು ಕೇವಲ ದಂತ ಕತೆಗಳೆಂದು ಹೇಳುವ ಮಾಹಿತಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಮತದಾನದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೇಳುವ ಆತುರದಲ್ಲಿ ದೃಷ್ಟಾಂತಗಳ ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸದೆಯೇ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವವರು ಹೆಚ್ಚು. ಹಾಗೆಯೇ ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಮತದಾರ ಮತ ಚಲಾಯಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಏಕಪಕ್ಷೀಯವಾದ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ನಿಜ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಅರಿಯಲು ಮುಂದಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಸಾಮಾನ್ಯೀಕರಣವನ್ನು ಬದಿಗಿಟ್ಟು ಯೋಚಿಸಿದರೆ ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಮತದಾರ ಏಕೆ ಮತಗಟ್ಟೆಗೆ ಬರುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಅರ್ಥವಾಗಬಹುದೇನೋ.

ಬೆಂಗಳೂರು ಮಹಾ ನಗರ ಪಾಲಿಕೆ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಶೇಕಡಾ 56.5ರಷ್ಟು ಮತದಾರರು ಮತ ಚಲಾಯಿಸಿಲ್ಲ. ಅಂದರೆ ಬೆಂಗಳೂರು ಮಹಾನಗರ ಪಾಲಿಕೆ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಅರ್ಧಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮತದಾರರು ಕಣಕ್ಕಿಳಿದಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳು ಆಯ್ಕೆಗೆ ಅನರ್ಹರು ಎನ್ನುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಲ್ಲವೇ?
ನಮ್ಮ ಚುನಾವಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಯಾರನ್ನೂ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳುವುದಕ್ಕೆ ಒಂದು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇಲ್ಲ. ಮತಗಟ್ಟೆಗೆ ಹೋಗಿ ಜನಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಕಾಯ್ದೆಯ 49-ಓ ಪ್ರಕಾರ ಹೀಗೆ ತಮ್ಮ ಅಸಮಾಧಾನವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಬಹುದಾದರೂ ಅದು ಮತಗಳ ಎಣಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಯಾವ ಪರಿಣಾಮವನ್ನೂ ಬೀರುವುದಿಲ್ಲ. ಸ್ಥಿತಿ ಹೀಗಿರುವಾಗ ನಗರದ ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂಬ ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಬರುವುದಾದರೂ ಹೇಗೆ?
`ರಾಮ ರಾಜ್ಯ ಬಂದರೂ ನಮಗೆ ರಾಗಿ ಬೀಸುವುದು ತಪ್ಪುವುದಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಅರಿತುಕೊಂಡವರೇ ಮತಗಟ್ಟೆಗೆ ಬರುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕದ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಗಳಿಗೆ ವಿವಿಧ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು ಹೊರತಂದಿರುವ ಪ್ರಣಾಳಿಕೆಗಳನ್ನು ನೋಡಿದರೆ ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಮತದಾರರೇಕೆ ಚುನಾವಣೆಗಳಿಂದ ದೂರವಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದು ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ.

ಕೃಷಿ ಸಾಲ ಮನ್ನಾ, ಕೃಷಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ಬಡ್ಡಿಯ ಸಾಲ, ಬಡತನ ರೇಖೆಯ ಕೆಳಗಿರುವವರಿಗೆ ಕಲರ್‌ ಟಿ.ವಿ, ರೈತರಿಗೆ ಉಚಿತ ವಿದ್ಯುತ್‌ ಹೀಗೆ ಘೋಷಣೆಯಾಗಿರುವ ಮುಖ್ಯ ಯೋಜನೆಗಳೆಲ್ಲವೂ ಬಡತನ=ಕೃಷಿ=ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳೆಂಬ ಸಾಮಾನ್ಯೀಕೃತ ತರ್ಕದಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿವೆ. ಬೆಂಗಳೂರು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಪ್ರಣಾಳಿಕೆಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ. ಈ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಉದ್ದೇಶವೇ ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಹೇಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಅನುಕೂಲ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು. ಯಾರೂ ಬಂದರೂ ತಮಗೆ ಮಾತ್ರ ನಷ್ಟ ಎಂದು ಬೆಂಗಳೂರಿಗ ಅಂದುಕೊಂಡರೆ ಅದರಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೇನಿದೆ?

ರಸ್ತೆ, ನೀರು ಒಳ ಚರಂಡಿಯಂಥ ಮೂಲ ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಪಕ್ಷದ ಸರಕಾರಗಳೂ ಸೋತಿವೆ. ಇದನ್ನೆಲ್ಲಾ ಸಹಿಸಿಕೊಂಡು ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗ ತೆರಿಗೆ ಪಾವತಿಸುತ್ತದೆ. ಸರಕಾರ ಒದಗಿಸುವ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಗಳ ಸ್ಥಿತಿಯಂತೂ ಹೇಳಿ ತೀರದು. ಮಕ್ಕಳ ಭವಿಷ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಕಾಳಜಿ ಇರುವ ಯಾರೂ ನಗರದ ಸರಕಾರೀ ಶಾಲೆಗಳಿಗೆ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಪ್ರಮಾಣ ಪತ್ರಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವಂಥ ಕ್ರಿಯೆಗೂ ಲಂಚ ಪಾವತಿಸದೆ ಮಾರ್ಗವಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿಗೆ ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬನ ನಿತ್ಯದ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಸರಕಾರದ ಪಾತ್ರ ಕೇವಲ ಒಂದು ಉಪದ್ರವದ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಇಳಿದುಬಿಡುತ್ತದೆ. ಈ ಅನಿವಾರ್ಯ ಉಪದ್ರವವನ್ನು ಸಹ್ಯಗೊಳಿಸಲು ಆತ ತೆರಿಗೆಯ ಜತೆಗೆ ಲಂಚವನ್ನೂ ಕೊಡುತ್ತಾನೆ. ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಬರುವ ಚುನಾವಣೆಗಳನ್ನು ಬಹಿಷ್ಕರಿಸಿ ಪ್ರತಿಭಟಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ಪ್ರಭುತ್ವವನ್ನು ಸಾಬೀತು ಪಡಿಸಲು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನದ್ದನ್ನು ಮಾಡಲು ಅವನಿಗೆ ಅವಕಾಶವಾದರೂ ಎಲ್ಲಿದೆ?

ಕರ್ನಾಟಕದ `ಪವರ್‌ ಪಾಲಿಟಿಕ್ಸ್‌’

ಆರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ಸಂಗತಿಯಿದು. ಆ ಹೊತ್ತಿಗಾಗಲೇ ಎರಡೆರಡು ಬಾರಿ ಎಸ್‌.ಎಂ.ಕೃಷ್ಣರನ್ನು ಭಾರತದ ನಂಬರ್‌ ಒನ್‌ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ `ಇಂಡಿಯಾ ಟುಡೇ’ ಗುರುತಿಸಿತ್ತು. ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಚಂದ್ರಬಾಬು ನಾಯ್ಡು ಅವರನ್ನು ಹಿಂದಿಕ್ಕಿ ಕೃಷ್ಣ `ಸುಧಾರಣೆ’ಯ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲೇ ಕರ್ನಾಟಕದ ವಿದ್ಯುತ್‌ ನಿಗಮ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ವಿದ್ಯುತ್‌ ಪ್ರಸರಣಾ ನಿಗಮಗಳು ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಪತ್ರವೊಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿ ಎಸ್‌.ಎಂ.ಕೃಷ್ಣ ಕರ್ನಾಟಕದ ವಿದ್ಯುತ್‌ ಕೊರತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾ ರೈತರಿಗೆ ಉಚಿತ ವಿದ್ಯುತ್‌ ನೀಡುವುದರ ಅರ್ಥಹೀನತೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿದರು. ಇಲ್ಲದ ವಿದ್ಯುತ್‌ ಅನ್ನು ಉಚಿತವಾಗಿ ಕೊಡುತ್ತೇವೆಂದು ಹೇಳುವುದರ ಬದಲಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವುಷ್ಟು ವಿದ್ಯುತ್‌ ಉತ್ಪಾದಿಸಿ ನ್ಯಾಯಬದ್ಧ ದರದಲ್ಲಿ ಗುಣಮಟ್ಟದ ವಿದ್ಯುತ್‌ ಪೂರೈಸುವ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು.

ಈ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಪಂಜಾಬ್‌ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಗಳು ಘೋಷಣೆಯಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳೂ ತಮ್ಮ ಪ್ರಣಾಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೊರತಂದಿದ್ದವು. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಪ್ರಣಾಳಿಕೆ `ರೈತರಿಗೆ ಉಚಿತ ವಿದ್ಯುತ್‌’ನ ಭರವಸೆಯನ್ನು ನೀಡಿತ್ತು. ಇದನ್ನು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಬ್ರಾಂಡ್‌ ಅಂಬಾಸಿಡರ್‌ನಂತೆ ಇದ್ದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ವಿರೋಧಿಸುವುದು ಮಾಧ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಆಸಕ್ತಿ ಹುಟ್ಟಿಸಿತು. ಭಾಷಣ ಮುಗಿಸಿ ಹೊರಟ ಕೃಷ್ಣರನ್ನು ಮಾಧ್ಯಮ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ತಡೆದು ಪಂಜಾಬ್‌ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ ಪ್ರಣಾಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಉಚಿತ ವಿದ್ಯುತ್‌ನ ಭರವಸೆಯಿದೆಯಲ್ಲಾ ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು. ಅರೆಕ್ಷಣ ವಿಚಲಿತರಾದ ಕೃಷ್ಣ `ಈ ಕುರಿತಂತೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚರ್ಚೆಯಾಗಲಿ’ ಎಂದು ಬೀಸುವ ದೊಣ್ಣೆ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡರು.

ಈಗ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಚುನಾವಣಾ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಸಮನ್ವಯ ಸಮಿತಿಗೆ ಎಸ್‌ ಎಂ ಕೃಷ್ಣ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು. ಆದರೂ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ ಪ್ರಣಾಳಿಕೆ ರೈತರಿಗೆ ಉಚಿತ ವಿದ್ಯುತ್‌ ಕೊಡುವ ಭರವಸೆ ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ಈ ಹಿಂದೆ ಉಚಿತ ವಿದ್ಯುತ್‌ ನೀಡುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚರ್ಚೆಗೆ ಕರೆ ನೀಡಿದ್ದನ್ನು ಕೃಷ್ಣ ಮರೆತರೇ ಅಥವಾ ಈಗ ಅವರು ಇಲ್ಲದ ವಿದ್ಯುತ್ತನ್ನು ಉಚಿತವಾಗಿ ನೀಡಲು ಸಾಧ್ಯ ಎಂದು ನಂಬತೊಡಗಿದರೇ?

***

ಬಿಜೆಪಿಯ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಈಗ ಗುಜರಾತ್‌ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಬ್ರಾಂಡ್‌ ಅಂಬಾಸಿಡರ್‌ ಇದ್ದಂತೆ. 2007ರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತ ವಿರೋಧಿ ಮನಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಹತ್ತಿಕ್ಕಿ ಮೋದಿ ಮತ್ತೆ ಗೆಲ್ಲುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದದ್ದು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಎಂಬುದು ಬಿಜೆಪಿಯ ನಾಯಕರೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವರ ನಂಬಿಕೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿಯೇ ಬಿಜೆಪಿ ಗುಜರಾತ್‌ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಅನುಸರಿಸಲು ಹೊರಟಿದೆ. ಗುಜರಾತ್‌ ಮಾದರಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಎಂದರೆ ಏನು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯ ಸುತ್ತ ಹಲವಾರು ಚರ್ಚೆಗಳಿವೆ. ಈ ಚರ್ಚೆಗಳಿಗೆ ಹೋಗದೆ ಬಿಜೆಪಿಯ ನಿಲುವನ್ನೇ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡು ಮುಂದುವರಿಯೋಣ. ಗುಜರಾತ್‌ನಲ್ಲಿ ರೈತರಿಗೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಗುಣಮಟ್ಟದ ವಿದ್ಯುತ್‌ ಪೂರೈಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಈ ವಿದ್ಯುತ್‌ಗೆ ನಿಗದಿತ ದರದಲ್ಲಿ ಶುಲ್ಕವನ್ನೂ ವಸೂಲು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ರೈತರು ಅದನ್ನು ಪಾವತಿಸಲೂ ಇದ್ದಾರೆ.

ಬಿಜೆಪಿಯ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿರುವ ಯಡಿಯೂರಪ್ಪನವರು ಒಂದು ವಾರ ಕಾಲ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದವರು. ಇವರು ಪ್ರಮಾಣವಚನ ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಸಮಾರಂಭಕ್ಕೆ ಗುಜರಾತಿನ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ನರೇಂದ್ರಮೋದಿ ಕೂಡಾ ಬಂದಿದ್ದರು. ಅಂದಿನಿಂದಲೇ ಯಡಿಯೂರಪ್ಪನವರು ಗುಜರಾತ್‌ ಮಾದರಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸುತ್ತಲೇ ಇದ್ದರು. ಆದರೆ ಬಿಜೆಪಿಯ ಪ್ರಣಾಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಉಚಿತ ವಿದ್ಯುತ್‌ನ ಭರವಸೆಯಿದೆ.
ಗುಜರಾತ್‌ನಲ್ಲಿ ಉಚಿತ ವಿದ್ಯುತ್‌ನ ಭರವಸೆಯೇ ಇಲ್ಲದೆ ನರೇಂದ್ರಮೋದಿ ಗೆದ್ದ ಉದಾಹರಣೆಯಿದೆ. ತಮ್ಮದೂ ಗುಜರಾತ್‌ ಮಾದರಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಎನ್ನುತ್ತಿರುವ ಕರ್ನಾಟಕದ ಬಿಜೆಪಿಗೆ ಉಚಿತ ವಿದ್ಯುತ್‌ ಭರವಸೆ ನೀಡದಿರುವುದಕ್ಕೆ ಏನು ಅಡ್ಡಿಯಿತ್ತು?

***

ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ 20 ದಶಲಕ್ಷ ಯೂನಿಟ್‌ಗಳಷ್ಟು ವಿದ್ಯುತ್‌ ಕೊರತೆ ಇದೆ. ಹೀಗೆ ಕೊರತೆ ಕಂಡುಬಂದಾಗಲೆಲ್ಲಾ ಹಳ್ಳಿಗಳಿಗೆ ವಿದ್ಯುತ್‌ ಕಡಿತ ಮಾಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಅದನ್ನು ಸರಿದೂಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಳ್ಳಿಗಳಿಗೆ ವಿದ್ಯುತ್‌ ಕಡಿತ ಎಂದರೆ ನೀರಾವರಿ ಪಂಪ್‌ಸೆಟ್‌ಗಳಿಗೆ ವಿದ್ಯುತ್‌ ಇಲ್ಲದಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಪಂಪ್‌ಸೆಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಉಚಿತ ವಿದ್ಯುತ್‌ ನೀಡುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಂತೂ ಕೊರತೆಯ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಅವುಗಳಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಮತ್ತೊಂದು ತರ್ಕವೂ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್‌ ಪೂರೈಸದೇ ಇರುವುದನ್ನು ನಮ್ಮ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ಉಚಿತ ವಿದ್ಯುತ್‌ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ ಎಂದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು.

ಭಾರತ ಸರಕಾರ ವಿತ್ತೀಯ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಕಾಯ್ದೆಯೊಂದನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ನಮ್ಮ ಸರಕಾರಗಳಿಗೆ ಸಾಲ ಕೊಡುವ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಒತ್ತಾಯಕ್ಕೆ ಮಣಿದು ಮಣಿದು ಈ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಹೇಳುವಂತೆ ವಿತ್ತೀಯ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಕಂದಾಯ ಕೊರತೆಗಳೆರಡನ್ನೂ ಸರಕಾರಗಳು ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಸಬ್ಸಿಡಿಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬೇಕು. ರೈತರಿಗೆ ಕೊಡುವ ಉಚಿತ ವಿದ್ಯುತ್‌ ಕೂಡಾ ಇಂಥ ಸಬ್ಸಿಡಿಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲೇ ಇದೆ. ವಿತ್ತೀಯ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಕಾಯ್ದೆಯ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸಿ ನೋಡಿದರೆ ಉಚಿತ ವಿದ್ಯುತ್‌ ನೀಡುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಇದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡು ಮುಂದುವರಿದರೆ ಪ್ರಣಾಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟ ಭರವಸೆ ಈಡೇರಿಸಲಾಗದೆ `ವಚನ ಭ್ರಷ್ಟತೆ’ ಆರೋಪ ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ಥಿತಿ ಹೀಗಿರುವಾಗ `ವಚನ ಭ್ರಷ್ಟ’ರಾಗದೆ ವಿತ್ತೀಯ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು ಹೇಗೆ?

ಉಚಿತ ವಿದ್ಯುತ್‌ಗೆ ಆಗುವ ಖರ್ಚನ್ನು ಸರಿದೂಗಿಸಲು ರೈತರಿಗೆ ನೀಡುವ ಇತರ ಸವಲತ್ತುಗಳನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿಗೆ ವಿತ್ತೀಯ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದಂತಾಯಿತು. ವಿದ್ಯುತ್‌ ಕೊರತೆ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಹಳ್ಳಿಗಳಿಗೆ ವಿದ್ಯುತ್‌ ಕಡಿತ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪೂರೈಸದೇ ಇರುವ ವಿದ್ಯುತ್‌ಗೆ ವಿತರಣಾ ಕಂಪೆನಿಗಳಿಗೆ ಬಿಲ್‌ ಪಾವತಿಸುವ ಸಮಸ್ಯೆಯೂ ಇಲ್ಲ. ಒಂದು ಕಡೆ ಉದಾರೀಕರಣವಾದೀ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಲೇ ರೈತರ ಭರವಸೆಯನ್ನು ಈಡೇರಿಸಿದ ಖ್ಯಾತಿ ಆಡಳಿತಾರೂಢರಿಗೆ. ನಿವ್ವಳ ನಷ್ಟ ರೈತನಿಗೆ.

***

ಯಡಿಯೂರಪ್ಪನವರು ರಾಜ್ಯದ ಹಣಕಾಸು ಖಾತೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದವರು. ಎಸ್‌.ಎಂ.ಕೃಷ್ಣ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ಖಾತೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವುದರ ಜತೆಗೆ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲೂ ಹಣಕಾಸು ಖಾತೆಯನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಿದವರು. ಇವರಿಬ್ಬರಿಗೂ ಉಚಿತ ವಿದ್ಯುತ್‌ ನೀಡುವುದರ ಒಳಸುಳಿಗಳು ತಿಳಿದಿಲ್ಲ ಎಂದುಕೊಂಡರೆ ನಾವು ಮೂರ್ಖರಾಗಿಬಿಡುತ್ತೇವೆ. ಇವರಿಗೂ ಇವರಿಬ್ಬರ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿರುವ ಅನೇಕ ನಾಯಕರಿಗೂ ಈ ಯೋಜನೆಯ ಪೊಳ್ಳುತನದ ಅರಿವಿದೆ. ಆದರೂ ಅವರು ಇಂಥ ಭರವಸೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಚುನಾವಣೆಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವುದಕ್ಕೆ ಇದು ಅಗತ್ಯ ಎಂದು ಅವರು ಭಾವಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಕೃಷ್ಣ ತಮ್ಮ ಸುಧಾರಣವಾದೀ ಅಜೆಂಡಾಗಳ ಜತೆಗೇ 2004ರಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸಿ ಸೋತು ಸುಣ್ಣವಾದವರು. ಇನ್ನೊಮ್ಮೆ ತಮ್ಮ ಸುಧಾರಣಾವಾದಿ ನಿಲುವುಗಳನ್ನು ಅವರಿಗೆ ಪಕ್ಷದೊಳಗೆ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವುದೂ ಕಷ್ಟವಾಗಿರಬಹುದು. ಇಷ್ಟಕ್ಕೂ ಉಚಿತ ವಿದ್ಯುತ್‌ ಕೊಡುವುದರಿಂದ `ನಿವ್ವಳ ನಷ್ಟ’ ಅನುಭವಿಸುವುದು ರೈತನಲ್ಲವೇ?

ಗುಜರಾತ್‌ ಮಾದರಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಯಡಿಯೂರಪ್ಪನವರಿಗೆ ವಿಶ್ವಾಸವಿದೆ. ಆದರೆ ಗುಜರಾತ್‌ನಲ್ಲಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಚುನಾವಣೆ ಗೆದ್ದದ್ದು ಕೇವಲ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಿಂದ ಎಂದು ನಂಬುವುದಕ್ಕೆ ಯಡಿಯೂರಪ್ಪನವರಿಗೇಕೆ ಬಿಜೆಪಿಗೂ ಕಷ್ಟ. ಗುಜರಾತ್‌ನಲ್ಲಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಗೆದ್ದ ನಂತರ ಬಿಜೆಪಿಯ ವಕ್ತಾರ ಪ್ರಕಾಶ್‌ ಜಾವಡೇಕರ್‌ ಹೇಳಿದ ಮಾತೊಂದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸೂಕ್ತವೆನಿಸುತ್ತಿದೆ-`ಹಿಂದುತ್ವ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಸಂಯೋಜನೆಯೊಂದಿಗೆ ನಾವು ಇತರ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲೂ ಚುನಾವಣೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತೇವೆ’. ಈ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕ ವರ್ತಮಾನದ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಯಡಿಯೂರಪ್ಪನವರೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ಬಿಜೆಪಿ ಹೇಗೆ ಚಿಂತಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದು ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ.
ಗುಜರಾತ್‌ನಲ್ಲಿ ಇದ್ದಂಥ ಕೋಮುವಾದೀ ವಾತಾವರಣ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಹಿಂದುತ್ವ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಲ್ಲ. ಇನ್ನು ಕೇವಲ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಚುನಾವಣೆ ಗೆಲ್ಲುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಉಳಿದದ್ದು `ಜನಪ್ರಿಯ ಯೋಜನೆ’ಗಳು ಮಾತ್ರ.

ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ರೈತರ ನಡುವಣ ಆಯ್ಕೆಯಲ್ಲಿ ರೈತರಿಗಾಗಿ `ಹೋರಾಡಿದ, ಹೋರಾಡುತ್ತಿರುವ, ಹೋರಾಡಲಿರುವ’ ಯಡಿಯೂರಪ್ಪನವರ ಆಯ್ಕೆ ಯಾವುದೆಂಬುದು ಅವರು ಹೇಳದೆಯೇ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ.